HIZLI CEVAP: Diz kapağı kireçlenmesi (patellofemoral osteoartrit), diz kapağı (patella) ile uyluk kemiği arasında bulunan eklem yüzeyinin aşınmasıdır; bu durum genel diz kireçlenmesinden (tibiofemoral eklem, yani bacak kemikleri arası) farklı bir alanı etkiler. Belirtileri arasında özellikle merdiven inme, çömelme ya da uzun süre oturma sırasında artan ön diz ağrısı öne çıkmaktadır. Bazı hastalarda ise her iki bölgenin birden etkilenmesi mümkün olabilir.
İçerik Listesi
- Diz Kapağı Kireçlenmesi Nedir?
- Diz Kapağı Kireçlenmesinin Belirtileri Nelerdir?
- Nasıl Tanınır?
- Tedavi Yöntemi Farklı mı?
- Çoğunlukla Sorulan Sorular
1. Diz Kapağı Kireçlenmesi Nedir?
Diz eklemi, bacak kemikleri arasında bulunan tibiofemoral ve diz kapağı ile uyluk kemiği arasında yer alan patellofemoral olmak üzere iki ayrı eklem yüzeyinden oluşmaktadır. Diz kapağındaki kireçlenme, bu ikinci bölgedeki kıkırdağın aşınmasını ifade eder. Genel olarak “diz kireçlenmesi” terimi çoğunlukla tibiofemoral bölgeye atıfta bulunsa da, hastalarda sadece diz kapağı bölgesinde de izole bir kireçlenme vakası gözlemlenebilir.
2. Diz Kapağı Kireçlenmesinin Belirtileri Nelerdir?
- Merdiven inildiğinde (özellikle aşağı inerken, yukarı çıkmaktan daha fazla hissedilir) ön diz ağrısının arttığı durum
- Uzun süre oturulduğunda diz önünde sertlik hissi (“sinema belirtisi”) oluşabilir
- Çömelme ya da diz çökme esnasında yaşanan ağrı
- Diz kapağının etrafında duyarlılık
3. Nasıl Tanınır?
| Özellik | Diz kapağı kireçlenmesi | Genel (tibiofemoral) kireçlenme |
|---|---|---|
| Ağrı alanı | Diz ön kısmı, kapak etrafı | Dizin içi ya da dış kısmı |
| Artan hareketlilik | Merdiven inme, çömelme, uzun süre oturma | Yürüyüş yapma, ayakta kalma |
| Görüntüleme | Yan ve özel açılı (patella) röntgen | Ön-arka ve yan röntgen |
4. Tedavi Yöntemi Farklı mı?
Temel tedavi yöntemleri (egzersiz, kilo kontrolü, gerekli durumlarda iğne tedavileri) benzerlik göstermektedir; ancak diz kapağı kireçlenmesinde egzersiz programı, özellikle ön uyluk kaslarını (kuadriseps) güçlendirmeye ve diz kapağının hizasını düzeltmeye daha fazla yoğunlaşmaktadır. İleri evre ve izole diz kapağı kireçlenmesi durumunda, tüm diz yerine yalnızca bu bölgeyi hedef alan kısmi protez seçenekleri de incelenebilir.
5. Yaygın Olarak Sorulan Sorular
Diz kapağındaki kireçlenmenin nasıl tespit edileceği?
Merdiven inme, çömelme veya uzun süre oturma sırasında artan diz önündeki ağrı, yaygın bir belirti olarak kabul edilir. Doğru tanı, özel açılı röntgenler aracılığıyla konulmaktadır.
Diz kapağındaki kireçlenme nasıl tedavi edilir?
Egzersiz (özellikle kuadrisepsin güçlendirilmesi), kilo yönetimi ve gerektiğinde iğne tedavileri ile şikayetler önemli ölçüde kontrol altına alınabilir. İleri düzey vakalarda ise cerrahi seçenekler incelenir.
Diz kapağı kireçlenmesi için fiziksel terapi egzersizleri nelerdir?
Kuadriseps gücünü artırma, kalça etrafındaki kasları güçlendirme ve esneklik için egzersizler, temel unsurlardır; bu tür bir program, bir fizyoterapistin rehberliğiyle hazırlanmalıdır.
Kaynaklar
- Kellgren JH, Lawrence JS. “Osteoartritin radyolojik değerlendirilmesi.” Romatizmal Hastalıklar Dergisi, 1957.
- Osteoartrit Araştırma Derneği Uluslararası (OARSI). oarsi.org
